Opis
Od Tiamat do Gilgamesza. Mity i eposy starożytnej Mezopotamii
Jeśli interesują Cię mity kosmogoniczne, początki cywilizacji oraz najstarsze opowieści ludzkości, ta publikacja jest dla Ciebie. Stanowi ona jedno z najbardziej kompleksowych opracowań źródeł mezopotamskiej tradycji. Od Tiamat do Gilgamesza. Mity i eposy starożytnej Mezopotamii to zbiór najważniejszych tekstów Sumerów, Akadyjczyków i Babilończyków w opracowaniu Zuzanny Skrok-Wójcik. Poznasz historie, które ukształtowały wyobrażenia o stworzeniu świata, bogach, władzy, śmierci i przeznaczeniu, których wpływ widoczny jest do dziś w kulturze oraz religii.
Co znajdziesz w tej publikacji?
Publikacja zawiera przekłady i opracowania najważniejszych mezopotamskich mitów oraz eposów, w tym „Enuma elisz”, Epos o Atrahasisie, opowieści o Potopie, legendy o Adapie, Etanie i Lugalbandzie oraz pełny tekst Eposu o Gilgameszu. Odkryjesz losy bohaterów takich jak Enkidu, poznasz mit o zejściu Isztar do świata podziemnego, historię Inanny, Anzu czy Nergala, a także wyjątkowy dokument, jakim jest sumeryjska lista królów. Całość uzupełniają komentarze oraz kontekst historyczny, ułatwiające zrozumienie dawnych wierzeń. Niniejsza publikacja łączy dawne przekłady Antoniego Lange, zachowane w oryginalnym brzmieniu, z nowoczesnym opracowaniem źródeł sumeryjskich i akadyjskich. Wykorzystanie technologii AI umożliwiło syntezę dostępnych tekstów oryginalnych, licznych przekładów anglojęzycznych (m.in. E. A. Wallisa Budge’a i L. W. Kinga) oraz aktualnych ustaleń językoznawczych. Dzięki wsparciu sztucznej inteligencji możliwe było scalenie rozproszonych fragmentów w spójną i przystępną formę literacką, przy zachowaniu poprawności merytorycznej.
Najważniejsze mity i bohaterowie Mezopotamii
Zgromadzone teksty pozwalają prześledzić rozwój mezopotamskiej mitologii od opowieści o stworzeniu świata po heroiczne wyprawy Gilgamesza. Dowiesz się, jaką rolę odgrywała Isztar, dlaczego postać Enkidu jest kluczowa dla zrozumienia eposu oraz jak interpretowana jest kwestia Enkidu fate w najstarszych przekazach. Dzięki zestawieniu różnych wersji mitów łatwiej dostrzec ewolucję wierzeń i ich wpływ na późniejsze tradycje Bliskiego Wschodu.
Dlaczego warto sięgnąć po tę książkę?
To wartościowa propozycja dla pasjonatów historii, mitologii, archeologii oraz kultury starożytnego Bliskiego Wschodu. Mity kosmogoniczne, opowieści o bogach i bohaterach oraz Epos o Gilgameszu tworzą fascynującą całość, która pozwala lepiej zrozumieć fundamenty jednej z najstarszych cywilizacji świata. To książka, do której warto sięgnąć. Jest kierowana zarówno do czytelników, którzy rozpoczynają swoją przygodę z poznawaniem Mezopotamii, jak i tym, którzy etap pierwszej fascynacji tym rejonem mają już za sobą i pogłębiają wiedzę o jej niezwykłym dziedzictwie.
Spis treści
- U progu cywilizacji 5
- Od chaosu do stworzenia 9
- Mity kosmogoniczne i Potop 9
- Wprowadzenie 9
- ‘Enuma elisz’ — poemat o stworzeniu świata, czyli — siedem tablic stworzenia 20
- Epos o Atrahasisie 41
- Babilońska legenda o potopie 50
- Legenda o Potopie według Berosusa 60
- Inne opowieści o stworzeniu i bogach 62
- I. Inna wersja mitu o smoku (Tiamat/Marduk) 62
- Kosmogonia chaldejska 69
- Assur 71
- Drzewo Eridu 72
- Rzeka żywota 73
- Bel i Labbu 74
- Mit o Labbu: Bel i Potwór Chaosu — inny przekład 76
- Bogowie, zaświaty i boski konflikt 78
- Epos o Erze 78
- Siedem złych bogów (Sebitti) 88
- Zejście Isztar do Piekieł 94
- Nergal i Ereszkigal (Bogowie Krainy bez Powrotu) 100
- Inanna i Enki — kradzież „me” (ustanowienie praw cywilizacji) 111
- Bohaterowie i mit o przeznaczeniu 125
- Władcy i poszukiwanie boskości 125
- Historia Adapy 125
- Adapa i pokarm życia (wersja skonsolidowana) 130
- Historia Etany 135
- Cykl Lugalbandy 143
- Lugalbanda w jaskini górskiej 143
- Lugalbanda i ptak Anzu 157
- Legenda o wichroptaku Zu (Anzu) i o Tablicach Przeznaczeń 165
- Mit o Anzu — inny przekład 169
- Cykle heroiczne 178
- Epos o Gilgameszu 181
- Cykl Huwawy 221
- Strażnik Lasu Cedrowego 221
- Gilgamesz, Enkidu i Świat Podziemny (wersja skonsolidowana) 224
- Sumeryjska vs akadyjska wersja Gilgamesza 231
- Lament nad zniszczeniem Ur 235
- Etyka, mądrość i fundamenty cywilizacji 238
- Przysłowia Szuruppaka. Rady starożytnego króla 238
- Enmerkar i władca Aratty (początki pisma i miast) 241
- Wybór tekstów z cyklu Dumuzi — Inanna 248
- Sumeryjska Lista Królów 254
- Kontekst historyczny i mityczny: dwie osie czasu 262
Tytuł: Od Tiamat do Gilgamesza. Mity i eposy starożytnej Mezopotamii
Redakcja i opracowanie tekstu: Zuzanna Skrok-Wójcik
Wydawnictwo: Armoryka
Oprawa: miękka
Rok wydania: 2026
Format: 14,50 x 20,50 cmIlość stron: 265
ISBN: 978-83-8064-965-1
EAN: 9788380649651
